Artykuł

24 listopad 2016

Konferencja naukowa: „Stan wojenny w Polsce 1981-1983”, Gdańsk, 12-13 grudnia 2016 r.

Kategoria: Konferencje, XXw, Aktualności, Historia polityczna, Historia społeczna, Historia i pamięć

W dniach 12-13 grudnia 2016 roku w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku odbędzie się konferencja naukowa „Stan wojenny w Polsce 1981-1983”. Jak podkreślają organizatorzy, „wprowadzenie stanu wojennego w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku było jednym z najbardziej dramatycznych wydarzeń w najnowszej historii Polski. Ludzie zostali pozbawieni nadziei na zmiany ustrojowe. Po szesnastu miesiącach „powiewu wolności”, znowu powróciły represje i to znacznie surowsze niż w latach 70. Zaostrzono cenzurę, partyjną kontrolę nad życiem społecznym, kulturalnym i naukowym. Odpowiedzią na przemoc, stosowaną przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego i jego aparat, była dobrze zorganizowana sieć solidarnościowej konspiracji, z którą Służba Bezpieczeństwa nie była w stanie sobie poradzić. W latach 80., ci którzy pragnęli wolności, zeszli do podziemia. Dzięki społeczeństwu podziemnemu, zaangażowaniu tysięcy działaczy opozycji i Solidarności, po raz kolejny obywatele podjęli walkę z reżimem komunistycznym.”

 

 

„Stan wojenny w Polsce 1981-1983”

 

Termin: 12-13 grudnia 2016 roku

Miejsce: Europejskie Centrum Solidarności, Gdańsk, pl. Solidarności 1 

wejście przez historyczną stoczniową Bramę nr 2. Parking podziemny - wjazd od ul. Nowomiejskiej 

Wstęp wolny 

 

 

PROGRAM KONFERENCJI:

 

12 grudnia 2016 (poniedziałek) 

 

9.00 - Powitanie gości i prelegentów - Basil Kerski - dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności 

Miejsce: sala wystaw czasowych (parter)

PANEL 1 - HISTORIA POLITYCZNA 

miejsce: sala wystaw czasowych (parter)
moderator: dr Jakub Kufel


 9.15 - prof. Wojciech Polak  (UMK/ECS), Stan wojenny – pierwsze dni

 9.30 - Piotr Brzeziński (IPN Gdańsk), Polowanie na „ekstremę”. Akcja aresztowania i internowania członków Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku
 9.45 - Arkadiusz Kazański (IPN Gdańsk), Operacje „Jodła” i „Klon” w regionie gdańskim 

10.00 - dr Przemysław Ruchlewski (ECS), Stan wojenny w Stoczni Gdańskiej
10.15 - dr Krzysztof Osiński (IPN Bydgoszcz), Stan wojenny w województwie bydgoskim
10.30 - Robert Chrzanowski (IPN Gdańsk), Pierwsze dni stanu wojennego w Gdyni
10.45 - dr Grzegorz Wołk (IPN Warszawa), Rozbite struktury. Konfederacja Polski Niepodległejw pierwszych miesiącach stanu wojennego
11.00 - Michał Przeperski (IPN Warszawa), Mieczysław Rakowski wobec stanu wojennego – legenda, rzeczywistość, hipotezy
11.15 - dr Marta Cywińska (SGGW), Solidarność środowiskowa w skutecznych działaniach społeczności lokalnej na przykładzie Tykocina i okolic w okresie stanu wojennego
11.30–11.45 - dyskusja 

 

12.00–12.30 - wernisaż wystawy: ŚLĄSKU, OBUDŹ SIĘ! 

Miejsce: Galeria Trap pod antresolą przy audytorium ECS 

 

PANEL 2 - ŚWIAT WOBEC STANU WOJENNEGO 

Miejsce: sala wystaw czasowych (parter)
moderator: dr Konrad Knoch


14.15 - dr Filip Gańczak (IPN Warszawa), Co władze NRD wiedziały o przygotowaniach do stanu wojennego w Polsce? 

14.30 - dr hab. Patryk Pleskot (IPN Warszawa), Dokumentując represje. Wokół opracowania „Prawa człowieka i obywatela w PRL” i narodzin Komitetu Helsińskiego w Polsce (IX 1982 – V 1983) 

14.45 - prof. Jakub Tyszkiewicz (UWr), Stan wojenny w Polsce w świetle analiz amerykańskiej wspólnoty wywiadowczej
15.00 - prof. Jacek Tebinka (UG), Brytyjskie i kanadyjskie reakcje na stan wojenny w Polsce. Podobieństwa i różnice
15.15 - dr Marcin Wałdoch (UKW). Postawy polityczne w Nowej Zelandii wobec stanu wojennego w Polsce
15.30 - dr Joanna Szymoniczek (ISP PAN), Międzynarodowa pomoc dla Polaków w trakcie trwania stanu wojennego
15.45 - Maciej Urbanek (UG), Stolica Apostolska wobec stanu wojennego: reakcja i jej znaczenie
16.00 - dr hab. Janusz Wróbel (IPN Łódź), Akcje protestacyjne Polonii amerykańskiej po 13 grudnia 1981 roku
16.15 - Mateusz Sokulski (UWr/UŚ), Percepcja stanu wojennego w Jugosławii w kontekście relacji Belgradu z państwami bloku wschodniego
16.30 - Monika Krzencessa-Ropiak (ECS): Pomoc świata dla Polski w zbiorach ECS
16.45–17.00 - Dyskusja 

 

17.30 - Pokaz filmu UCZCIE SIĘ POLSKI. OPOZYCJA W NRD I SOLIDARNOŚĆ 

miejsce: audytorium ECS
wprowadzenie Róża Romaniec, współautorka scenariusza i reżyser filmu 

 

18.30 - wręczenie MEDALI WDZIĘCZNOŚCI Europejskiego Centrum Solidarności
Miejsce: audytorium ECS
Medale otrzymają: Axel Reitel, Bernd Schalbe, Victor Vitt, Thomas Zaremba – uczestnicy strajku głodowego w więzieniu w Cottbus w grudniu 1981 roku, w proteście przeciwko wprowadzeniu w Polsce stanu wojennego
Medale wręczą: Bogdan Borusewicz – członek kapituły Medalu Wdzięczności oraz Basil Kerski – dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności 

 

13 grudnia 2016 (wtorek)

 

PANEL 3 | INTERNOWANIA 

Miejsce: sala wystaw czasowych (parter)
moderator: dr Przemysław Ruchlewski
 

 9.00 - Andrzej W. Kaczorowski, Jan Kułaj – internowanie na warunkach Wałęsy
 9.15 - dr hab. Elżbieta Wojcieszyk (IPN Poznań), W Gębarzewie i Kwidzynie. Internowany Andrzej Judek – wiceprzewodniczący ZR NSZZ „Solidarność” Region Wielkopolska 

 9.30 - dr Tomasz Kozłowski (IPN Warszawa), Polityka władz wobec internowanego Lecha Wałęsy – od negocjacji do szantażu
 9.45 - ks. dr Jarosław Wąsowicz (SDB), Internowani działacze NSZZ „Solidarność” – region woj. pilskie – ośrodki odosobnienia we Wronkach, Gębarzewie, Kwidzyniu i Wierzchowie Pomorskim

10.00 - Dagmara Staniszewska (UW), Kobiece doświadczenie odosobnienia z przymusu w instytucji totalnej. Gołdap 1982
10.15 - dr Zbigniew Bereszyński, Praca operacyjna Służby Bezpieczeństwa w ośrodkach odosobnienia dla internowanych na przykładzie województwa opolskiego
10.30 - dr Sylwia Galij-Skarbińska (UMK), Internat w Potulicach 1981–1982
10.45–11.00 - dyskusja

 

PANEL 4 - PAMIĘĆ O STANIE WOJENNYM 

Miejsce: sala wystaw czasowych (parter)
moderator: dr Grzegorz Piotrowski

11.15 - dr Michalina Rutka (UG), Blog jako przestrzeń pamięci o stanie wojennym
11.30 - dr hab. Dariusz Sikorski (UG), Archiwum czy świadectwo? Pamięć komunikatywna w badaniu stanu wojennego
11.45 - dr Konrad Knoch (UG/ECS), Wydawnictwo Dobra Powszedniego
12.00 - dr Łukasz Kowalewski (ECS), Postawy i nastroje żołnierzy służby zasadniczej w latach 1980– 1983 w opinii Zarządu Politycznego Dowództwa Marynarki Wojennej
12.15 - dr Jakub Kufel (ECS), „Polityka Polska” wobec wprowadzenia stanu wojennego
12.30 - dr Leszek Zygner (Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Ciechanowie), O. Honoriusz Kowalczyk OP (1935–1983) – duszpasterz akademicki, kapelan poznańskiej „Solidarności”, bohater stanu wojennego
12.45 - Judyta Bielanowska / UMK: Generał Wojciech Jaruzelski wobec stanu wojennego – motywacje i dylematy
13.00 - Kamila Siuda (UMK), A jeśli było inaczej? Analiza egodokumentalna wydarzeń z 13 grudnia 1981 roku
13.15–13.30 - dyskusja 

 

PANEL 5 - OBRAZ STANU WOJENNEGO 

Miejsce:sala wystaw czasowych (parter)
moderator: dr Konrad Knoch

14.15 - prof. Andrzej Piasecki (Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, Skuteczność propagandy stanu wojennego. Fakty, komentarze, oceny 

14.30 - Katarzyna Szychta (UG), WRON i PRON oczami opozycji. Analiza wybranych przedstawień graficznych z okresu stanu wojennego 

14.45 - Joanna Lachowicz (UG), Pamięć dziecka o stanie wojennym we „Wrońcu” Jacka Dukaja
15.00 - dr Arkadiusz Peissert (UG), Wokół pojęcia próżni społecznej Stefana Nowaka
15.15 - dr Liliana Kalita, Marek Baran (UG), Zdrada. Milczenie. Wolność. Stan wojenny w polskim filmie
15.30 - Anna Maria Mydlarska (ECS), Stan wojenny w notacjach Europejskiego Centrum Solidarności

15.45 - Jarosław Żurawiński, Stan wojenny w obiektywie Jarosława Żurawińskiego
16.00 - Natalia Marcinowska, Wartości społeczne i obywatelskie w okresie stanu wojennego
16.15 - Tadeusz Knade, „Pod wałęsówkę coś idzie”. Stan wojenny oczyma dziennikarza gdańskiego oddziału „Słowa Powszechnego”
16.30–16.45 - dyskusja 

 

ZAKOŃCZENIE KONFERENCJI 

Miejsce: sala wystaw czasowych (parter) -16.45 

 

 

Źródło: Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku

Nowości wydawnicze

Grzegorz Motyka, Na Białych Polaków obława. Wojska NKWD w walce z polskim podziemiem 1944–1953 (recenzja)

Filmy historyczne

"Jak Pan Bóg pozwoli zmartwychwstać" - przedpremierowy pokaz filmu, 2 listopada 2016